Nieuwe regels voor uitzenders: dit betekent de Wtta

De Wet toelating terbeschikkingstelling van arbeidskrachten (Wtta) gaat de komende jaren een belangrijke rol spelen binnen de flexbranche. Deze wet is in 2025 aangenomen en treedt op 1 januari 2027 in werking. Vanaf dat moment mogen bedrijven alleen nog arbeidskrachten ter beschikking stellen als zij beschikken over een officiële toelating.

Werk je als uitzendbureau, detacheerder of inlener met externe arbeidskrachten, dan is het belangrijk om tijdig inzicht te krijgen in de gevolgen van deze wet. In dit artikel lees je wat de Wtta inhoudt, aan welke eisen organisaties moeten voldoen en wat dit in de praktijk betekent.

Wat houdt de Wtta in?

De Wtta introduceert een toelatingsstelsel voor organisaties die arbeidskrachten ter beschikking stellen aan derden. Dit betekent dat bedrijven die actief zijn in bijvoorbeeld uitzenden of detacheren, alleen nog mogen opereren als zij zijn toegelaten tot de markt. Zonder toelating is het vanaf de inwerkingtreding van de wet niet langer toegestaan om arbeidskrachten ter beschikking te stellen. De wet maakt daarmee een einde aan de vrije toegang tot de markt en stelt duidelijke voorwaarden aan wie actief mag zijn.

Waarom wordt deze wet ingevoerd?

De invoering van de Wtta volgt op signalen van misstanden binnen de flexbranche, zoals onderbetaling, slechte arbeidsomstandigheden en constructies waarbij wet- en regelgeving wordt omzeild. Met het toelatingsstelsel wil de wetgever de positie van arbeidskrachten versterken en tegelijkertijd zorgen voor een eerlijker speelveld.

De wet bouwt voort op aanbevelingen van de Commissie Roemer, waarin werd geconcludeerd dat strengere regulering noodzakelijk is om misstanden tegen te gaan.

Voor wie geldt de Wtta?

De Wtta geldt voor organisaties die arbeidskrachten ter beschikking stellen aan een derde partij, waarbij die derde partij leiding en toezicht uitoefent over het werk. In de praktijk gaat het hierbij onder andere om uitzendbureaus en detacheerders.

Of een organisatie onder de wet valt, wordt in veel gevallen bepaald aan de hand van de Waadi (Wet allocatie arbeidskrachten door intermediairs). Het is daarom belangrijk om te beoordelen of jouw dienstverlening onder deze definitie valt.

Wat betekent dit voor jouw organisatie?

Voor organisaties die arbeidskrachten ter beschikking stellen, betekent de Wtta dat zij zich moeten voorbereiden op een toelatingsprocedure. Dit vraagt niet alleen om inhoudelijke naleving van regels, maar ook om het op orde brengen van interne processen en documentatie.

Voor inleners verandert ook het nodige. Zij mogen vanaf de inwerkingtreding van de wet alleen nog samenwerken met partijen die beschikken over een geldige toelating. Dit betekent dat het controleren van deze toelating een vast onderdeel wordt van het inhuurproces.

Ook organisaties die twijfelen of zij onder de wet vallen, doen er goed aan dit tijdig te onderzoeken. De impact van de Wtta kan breder zijn dan in eerste instantie wordt gedacht.

Wanneer gaat de wet in?

De Wtta is in 2025 aangenomen. De beoogde datum van inwerkingtreding is 1 januari 2027. In de periode daarna wordt het toelatingsstelsel verder ingericht en krijgen organisaties de ruimte om aan de nieuwe verplichtingen te voldoen. De verwachting is dat vanaf 2028 volledig wordt gehandhaafd.

Hoewel de wet pas in 2027 ingaat, is het verstandig om ruim van tevoren met de voorbereidingen te starten. Het inrichten van processen en het voldoen aan de gestelde eisen kost in de praktijk tijd.

De eisen voor een toelating

De eisen voor toelating onder de Wtta bestaan uit vier onderdelen: het normenkader, het aantoonbaar naleven daarvan, een Verklaring Omtrent het Gedrag voor rechtspersonen (VOG RP) en het stellen van een waarborgsom.

Het normenkader

Het normenkader vormt de basis van de toelating en bevat de eisen waaraan iedere uitlener wordt getoetst. Dit kader wordt grotendeels gebaseerd op het bestaande SNA-normenkader (NEN 4400-01 of NEN 4400-2), maar wordt uitgebreid met aanvullende verplichtingen.

Binnen het normenkader wordt gekeken naar het correct toepassen van de inlenersbeloning, de inrichting van arbeidsovereenkomsten en de naleving van wet- en regelgeving. Ook worden aanvullende eisen gesteld aan de urenregistratie, zoals het vastleggen van begin- en eindtijden per werkdag of dienst, inclusief onbetaalde pauzes. Daarnaast gelden er eisen rondom huisvesting, waarvoor certificering vereist kan zijn.

Een belangrijk uitgangspunt is dat organisaties niet alleen aan deze eisen voldoen, maar dit ook aantoonbaar maken. Dit gebeurt via periodieke inspecties door erkende instellingen, vergelijkbaar met de werkwijze van de Stichting Normering Arbeid (SNA). De uitlener is zelf verantwoordelijk voor het laten uitvoeren van deze controles. Een positieve inspectie is niet altijd voldoende. De Toelatende Instantie kan besluiten om af te wijken van een positief rapport wanneer er signalen zijn dat het normenkader niet structureel wordt nageleefd. In dat geval kan een organisatie alsnog worden geschorst of uit het register worden verwijderd.

Het normenkader is nog verder in ontwikkeling. Zo wordt er onder andere gesproken over aanvullende eisen op het gebied van gelijke kansen in het wervingsproces en het vastleggen en communiceren van risico’s op de werkplek.

Een VOG voor rechtspersonen

Naast het normenkader moeten organisaties beschikken over een Verklaring Omtrent het Gedrag voor rechtspersonen (VOG RP). Hiermee toont een onderneming aan dat er geen strafbare feiten zijn gepleegd die een risico vormen voor de werkomstandigheden of de betrouwbaarheid van de organisatie. Bij de aanvraag van een VOG RP onderzoekt screeningsautoriteit Justis of de onderneming in aanraking is geweest met justitie.

Waarborgsom

Een ander belangrijk onderdeel van de toelating is de waarborgsom. Uitleners moeten een bedrag van €100.000 storten als financiële zekerheid. Voor startende ondernemingen geldt een verlaagd bedrag van €50.000, waarbij het resterende deel binnen zes maanden moet worden aangevuld.

De waarborgsom moet daadwerkelijk worden overgemaakt; een bankgarantie is niet toegestaan. De Toelatende Instantie kan het bedrag aanspreken wanneer een organisatie haar verplichtingen niet nakomt.

Wanneer een organisatie gedurende vier jaar aan alle voorwaarden voldoet, wordt de waarborgsom terugbetaald. De wetgever heeft daarbij bepaald dat de hoogte van de waarborgsom niet wordt verhoogd en dat deze niet structureel van aard is.

In bepaalde gevallen kan een uitzondering gelden. Dit is bijvoorbeeld mogelijk wanneer een organisatie al langere tijd actief is als uitlener, aantoonbaar aan haar verplichtingen heeft voldaan en beschikt over een recente, schone verklaring van de Belastingdienst.

Overgangsregeling

De overgangsregeling geeft uitleners de tijd om zich voor te bereiden op het nieuwe toelatingsstelsel. Zij krijgen de kans om hun processen op orde te brengen, bijvoorbeeld op het gebied van administratie, loonbetaling, naleving van regels en huisvesting. Zonder deze overgangsregeling zouden uitleners van de ene op de andere dag moeten stoppen met het uitlenen van personeel. Dat zou grote gevolgen hebben voor bedrijven die afhankelijk zijn van tijdelijk personeel.

De overgangsregeling geldt als:

• je een aanvraag voor ontheffing of eerste toelating hebt ingediend;
• je deze aanvraag hebt ingediend binnen 6 maanden nadat de Wet toelating terbeschikkingstelling van arbeidskrachten (Wtta) is ingegaan;
• de NAU nog geen besluit heeft genomen over jouw aanvraag op het moment dat uitlenen zonder toelating verboden wordt (1 januari 2028).

Uitleners kunnen gebruikmaken van een overgangsregeling door zich eind 2026 aan te melden en midden 2027 een toelatingsaanvraag in te dienen. Of aanmelden nodig is, hangt af van het bezit van een SNA-keurmerk.

Uitleners met een SNA-keurmerk op 30 juni 2027 hoeven zich niet verplicht aan te melden. Zij kunnen op basis van dit keurmerk worden toegelaten zonder direct een inspectierapport aan te leveren, mits zij wel voldoen aan andere voorwaarden zoals de waarborgsom en een VOG RP. Aanmelden wordt wel aangeraden om risico’s te voorkomen bij verlies van het keurmerk.

Uitleners zonder SNA-keurmerk moeten wél een inspectierapport aanleveren om toegelaten te worden. Als zij zich tijdig aanmelden en een aanvraag indienen, mogen zij tijdens de beoordeling personeel blijven uitlenen. In deze periode krijgen zij een tijdelijke status in het openbare register: nog niet toegelaten, maar wel bevoegd om uit te lenen.

Tijdlijn naar 1 januari 2028

1 november 2026 – 31 december 2026

In deze periode meld je je aan voor de overgangsregeling. Doe je dit op tijd, dan krijg je ruimte om in 2027 je toelating officieel aan te vragen. Zonder aanmelding vervalt deze mogelijkheid.

1 januari 2027

De wet treedt in werking. Zorg dat je documenten op orde zijn, zodat je klaar bent voor de toelatingsaanvraag.

1 mei – 30 juni 2027

Vraag je toelating aan met een geldig inspectierapport. Heb je een SNA-keurmerk dat op 30 juni geldig is? Dan kun je deze periode benutten om je aanvraag te doen.

1 juli 2027

De NAU beoordeelt alle ingediende aanvragen. Zorg dat alles compleet en correct is ingediend

1 januari 2028

De NAU handhaaft de toelatingsplicht. Alleen wie officieel is toegelaten, mag uitlenen.

Uitzendbureau starten of backoffice uitbesteden

Overweeg je om een uitzendbureau te starten, of wil je weten wat de Wtta betekent voor jouw organisatie? Op de website van Flexsupport vind je meer informatie over de stappen die je moet doorlopen.

Heb je vragen over de impact van de Wtta op jouw situatie of wil je ondersteuning bij de inrichting van je backoffice? Neem dan gerust contact met ons op voor een kennismakingsgesprek.